با توجه به سبک و نوع رقابت در دنیای امروز، مدیران بیش از هر زمان دیگری نیازمند اطلاعات دقیق، قابلاعتماد و بهموقع هستند. اطلاعاتی که نهتنها وضعیت فعلی کسبوکار را نشان دهد؛ بلکه آیندهی سازمان را نیز روشن کند. گزارشات مالی مدیریتی یکی از مهمترین ابزارهای راهبری کسبوکار به شمار میروند. این گزارشها برخلاف گزارشهای مالی رسمی که معمولا برای سهامداران، نهادهای نظارتی و سازمان امور مالیاتی تهیه میشوند؛ مستقیما برای مدیران و تصمیمگیران داخلی تولید میگردد.
در این مقاله بررسی میکنیم که گزارشات مالی مدیریتی چیست؛ چه کاربردهایی دارد؛ چه انواعی از آن وجود دارد؛ و چگونه میتوان گزارش مدیریتی حرفهای و استاندارد تولید کرد.
مدیریت امروز بدون تحلیل مالی کارآمد تقریبا غیرممکن است. مدیران برای کنترل هزینهها، برنامهریزی بودجه، پیشبینی آینده مالی شرکت و تحلیل عملکرد واحدها نیازمند گزارشهایی هستند که فراتر از اعداد حسابداری روتین باشند.
گزارشات مالی مدیریتی دقیقا برای همین هدف طراحی شدهاند. یعنی ارائه تصویری شفاف، قابل فهم و تصمیمساز از وضعیت مالی سازمان.
گزارشات مالی مدیریتی مجموعهای از گزارشهای داخلی هستند؛ که وضعیت مالی، عملیاتی و عملکردی یک کسبوکار را بررسی و تحلیل میکنند. هدف این گزارشها کمک به تصمیمگیری دقیق، سریع و هوشمندانه است.
به بیان ساده گزارش مالی مدیریتی یعنی استفاده از دادههای مالی برای تحلیل، تفسیر و تبدیل آنها به اطلاعات مدیریتی قابلاقدام.
بر همین اساس این گزارشها معمولا شامل موارد زیر است:
از بزرگترین اشتباه بسیاری از مدیران، فرض کردن یکسان بودن این دو نوع گزارش است. اما در واقع این گزارشها تفاوتهای کلیدی با یکدیگر دارند. در درجهی اول همانطور که گفته شد مخاطب این گزارشها یکسان نیستند. از سویی دیگر هدف از تهیه این گزارشها نیز متفاوت است. گزارشات مدیریتی به دنبال بهبود تصمیمگیری مدیران برای ارتقا عملکرد، برنامهریزی و . . . است؛ در حالی که گزارشات قانونی بر اساس استانداردهای حسابداری انجام شده و امکان ایجاد شفافیت و نظارت را برای سازمانهای قانونی و سایر ذینفعان خارجی سازمان فراهم میکند.
از نظر دورهی زمانی، ساختار و سطح جزئیات نیز در این گزارشها تفاوتهایی با یکدیگر دارند؛ که در ادامه بهطور خلاصه آورده شده است:
دوره زمانی
ساختار
سطح اطلاعات
یک گزارش استاندارد باید دارای ویژگیهایی باشد که آن را از یک گزارش حسابداری ساده متمایز کند. از جمله این ویژگیها باید به موارد زیر اشاره کرد:
مزایای گزارشهای مالی مدیریتی گسترده و اثباتشدهاند. طبیعی است که مدیران به گزارشهای خاص خود نیاز دارند. با این حال میتوان لیست زیر را از مهمترین مزایای آنها دانست:
در این بخش میخواهیم در عمل انواع گزارشات مالی مدیریتی را مرور کنیم؛ و ببینیم هرکدام بر چه چیزی تمرکز دارند.
تمرکز بر:
برای کنترل ورودی و خروجی پول
مناسب برای:
این گزارش با کشف انحرافات، به مدیر میگوید آیا عملکرد سازمان مطابق برنامه بوده است یا خیر؟
این گزارش برای شرکتهای تولیدی، پیمانکاری و پروژهای بسیار مهم است؛ و معیار بسیار مهمی در تعیین قیمت محصول، پروژه و فعالیت خواهد بود.
شامل:
گزارشهایی مانند:
گزارشهایی همچون نرخ بازگشت سرمایه و گردش موجودی در این دسته قرار میگیرند. شاخصهای کلیدی مالی معیاری خوب بر سنجش عملکرد کلی یک سازمان محسوب میشود.
این گزارش تحلیلی آیندهنگر مبتنی بر دادههای گذشته است. این پیشبینیها به مدیران در تحلیل وضعیت آینده و تصمیمگیری درباره مسائلی مثل توسعه، توقف فعالیت در کسب و کار و… کمک میکنند.
اگر بخواهیم نقش این گزارشها را در یک جمله خلاصه کنیم؛ باید بگوییم گزارشات مالی مدیریتی چراغ راه مدیران برای تصمیمگیری هستند. این گزارشها پایهی تصمیمات زیر خواهند بود:
برای طراحی این گزارشها بهتر است مراحل اصلی زیر را در نظر داشته باشید:
گزارشات مالی مدیریتی در حال تحول هستند. به عنوان مثال هوش مصنوعی باعث میشود این گزارشها خودکار تولید شوند؛ تحلیلها دقیقتر شود؛ پیشبینیها قابل اتکاتر گردد؛ و داشبوردها هوشمند شوند.
در واقع نسل جدید گزارشات مالی مدیریتی باید شامل سه ویژگی پویایی (داینامیک بودن)، خودکار بودن (Automation) و پیشبینیکننده بودن باشند.
آنچه در این مقاله میخوانید
سوالی دارید از ما بپرسید
تلفن: ۸۴۳۶۳۰۰۰-۰۲۱