شرکتهای حاضر در بورس ممکن است در بازههای زمانی خاصی به دلایل متعدد به افزایش سرمایه نیاز داشته باشند. در چنین حالتی، این شرکتها میتوانند سرمایهی مورد نیاز خود را تحت عنوان اوراق حق تقدم و مطابق با قوانین تجارت و مقررات بازار بورس، از سهامداران دریافت نمایند. سهامداران نیز قادر هستند تا با خرید اوراق حق تقدم، سرمایه خود را در شرکت سرمایهپذیر حفظ کرده و از کاهش درصد مالکیت خود جلوگیری کنند. افزایش سرمایه و حق تقدم از مهمترین مفاهیم بازار سرمایه هستند که آشنایی با آنها برای هر سرمایهگذار، بهویژه سهامداران فعال، اهمیت زیادی دارد. درک صحیح این مفاهیم به سهامداران کمک میکند تا در زمان افزایش سرمایه، تصمیمات آگاهانهتری در خصوص نگهداری، فروش یا تبدیل اوراق حق تقدم به سهم اتخاذ کنند. در این مقاله قصد داریم تا در مورد مفاهیم حق تقدم و افزایش سرمایه، اطلاعاتی جامع، کاربردی و قابل فهم را به شما ارائه دهیم تا بتوانید با دید بازتری از فرصتها و ریسکهای مرتبط با این فرآیند در بازار بورس استفاده کنید. اگر بهتازگی وارد بازار سرمایه شدهاید و با مفاهیم پایهای مانند شروع سرمایهگذاری در بورس و مفهوم عرضه اولیه آشنایی ندارید، پیشنهاد میشود ابتدا این مفاهیم را بررسی کنید تا درک بهتری از موضوع افزایش سرمایه و حق تقدم داشته باشید.
شرکتهای بورسی در صورت اخذ مجوز از سازمان بورس میتوانند به منظور افزایش سرمایه، اوراق حق تقدم را به سهامداران بفروشند.
افزایش سرمایه یکی از مهمترین ابزارهای تأمین مالی شرکتهای بورسی است که نقش قابلتوجهی در رشد، توسعه و پایداری فعالیتهای آنها دارد. این فرآیند نهتنها برای خود شرکت اهمیت دارد، بلکه برای سهامداران نیز مزایا و پیامدهای مهمی به همراه دارد. افزایش سرمایه میتواند ساختار مالی و جایگاه شرکت را در بازار تغییر دهد؛ موضوعی که در تحلیل دستهبندی ارزش بازاری سهام شرکتها اهمیت ویژهای پیدا میکند. در ادامه، اهمیت افزایش سرمایه را از هر دو منظر بررسی میکنیم.
شرکتها
شرکتها معمولاً در مسیر توسعه فعالیتهای خود با نیاز به منابع مالی جدید مواجه میشوند. افزایش سرمایه به شرکتها این امکان را میدهد که بدون اتکا به تسهیلات بانکی و افزایش بدهی، منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کنند. از مهمترین دلایل و مزایای افزایش سرمایه برای شرکتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در بسیاری از موارد، افزایش سرمایه میتواند به بهبود صورتهای مالی شرکت و افزایش شفافیت عملکرد آن منجر شود که این موضوع برای جذب سرمایهگذاران جدید نیز اهمیت بالایی دارد.
سهامداران
از دید سهامداران، افزایش سرمایه اگرچه ممکن است در کوتاهمدت باعث کاهش قیمت اسمی سهم شود، اما در بلندمدت میتواند منافع قابلتوجهی به همراه داشته باشد. مهمترین مزایای افزایش سرمایه برای سهامداران عبارتاند از:
سهامدارانی که با آگاهی کامل در فرآیند افزایش سرمایه شرکت میکنند، میتوانند از این فرصت بهعنوان ابزاری برای تقویت پرتفوی سرمایهگذاری خود استفاده کنند.
در مجموع، افزایش سرمایه یک فرآیند برد-برد برای شرکتها و سهامداران محسوب میشود؛ به شرط آنکه هدف از افزایش سرمایه شفاف، منطقی و در راستای منافع بلندمدت شرکت باشد. تحلیل درست دلایل افزایش سرمایه و بررسی برنامههای شرکت، نقش کلیدی در تصمیمگیری صحیح سهامداران در این مقطع دارد.
افزایش سرمایه شرکتهای بورسی میتواند از روشهای مختلفی انجام شود که هر یک اهداف، آثار مالی و پیامدهای متفاوتی برای شرکت و سهامداران دارد. شناخت این روشها به سرمایهگذاران کمک میکند تا تصمیمات آگاهانهتری در زمان اعلام افزایش سرمایه اتخاذ کنند. در بازار سرمایه ایران، افزایش سرمایه معمولاً از چهار روش اصلی انجام میشود که در ادامه بهصورت کامل توضیح داده میشوند.
در این روش، شرکت برای تأمین منابع مالی جدید اقدام به انتشار اوراق حق تقدم میکند. سهامداران فعلی به نسبت سهام خود، حق تقدم خرید سهام جدید را دریافت میکنند و میتوانند با پرداخت مبلغ اسمی هر سهم، در افزایش سرمایه مشارکت کنند.
ویژگیها و نکات مهم این روش:
این روش بیشترین ارتباط را با مفهوم حق تقدم دارد و معمولاً برای اجرای طرحهای توسعهای یا تأمین سرمایه در گردش مورد استفاده قرار میگیرد.
در این روش، شرکت از سودهای ذخیرهشده سالهای گذشته استفاده کرده و بدون دریافت وجه نقد از سهامداران، سرمایه خود را افزایش میدهد. در نتیجه، به سهامداران سهام جدیدی تحت عنوان سهام جایزه تعلق میگیرد.
ویژگیها و نکات مهم این روش:
افزایش سرمایه از محل سود انباشته نشاندهنده توان سودآوری شرکت در دورههای گذشته است.
در این روش، شرکت داراییهای خود مانند زمین، ساختمان، ماشینآلات یا سرمایهگذاریها را به ارزش روز ارزیابی کرده و مازاد حاصل را به حساب سرمایه منتقل میکند. این نوع افزایش سرمایه بیشتر جنبه حسابداری دارد و پول جدیدی وارد شرکت نمیشود.
ویژگیها و نکات مهم این روش:
این روش معمولاً برای اصلاح ساختار مالی و افزایش اعتبار شرکت در صورتهای مالی استفاده میشود.
در این روش، سهام جدید شرکت با قیمتی بالاتر از ارزش اسمی به فروش میرسد و مابهالتفاوت قیمت فروش و ارزش اسمی سهم، به عنوان صرف سهام شناسایی میشود. منابع حاصل میتواند به حساب اندوخته منتقل شده یا میان سهامداران توزیع شود.
ویژگیها و نکات مهم این روش:
صرف سهام معمولاً در شرکتهایی با جایگاه مالی مناسب و چشمانداز رشد قوی اجرا میشود.
هر یک از روشهای افزایش سرمایه، اهداف و آثار متفاوتی بر وضعیت مالی شرکت و دارایی سهامداران دارد. انتخاب روش مناسب به شرایط مالی شرکت، نیاز به نقدینگی و استراتژیهای مدیریتی آن بستگی دارد. سهامداران با شناخت دقیق این روشها میتوانند واکنش مناسبتری نسبت به اخبار افزایش سرمایه در بورس داشته باشند و تصمیمات منطقیتری اتخاذ کنند.
همانگونه که در پاراگراف قبل نیز بیان شد، شرکتهای بورسی برای تأمین منابع مالی مورد نیاز خود و اجرای فرآیند افزایش سرمایه، اوراقی تحت عنوان «حق تقدم» منتشر میکنند. این اوراق در مرحله نخست منحصراً در اختیار سهامداران فعلی شرکت قرار میگیرند.
حق تقدم تنها به سهامدارانی تعلق میگیرد که در زمان مشخصشده توسط شرکت و سازمان بورس، مالک سهام شرکت باشند. به بیان ساده، هر فردی که در تاریخ تعیینشده، حتی یک سهم از شرکت را در اختیار داشته باشد، به نسبت تعداد سهام خود، مشمول دریافت اوراق حق تقدم خواهد شد.
شناسایی سهامداران مشمول حق تقدم در تاریخی مشخص انجام میشود که معمولاً پیش از برگزاری مجمع عمومی فوقالعاده افزایش سرمایه تعیین میگردد. سهامدارانی که تا پایان روز معاملاتی این تاریخ مالک سهم باشند، در فهرست دریافتکنندگان حق تقدم قرار میگیرند و خرید سهم پس از این تاریخ، حقی برای دریافت اوراق حق تقدم ایجاد نخواهد کرد.
حق تقدم به سهامداران این امکان را میدهد که در اولویت خرید سهام جدید قرار گرفته و از کاهش درصد مالکیت خود در شرکت جلوگیری کنند. اگر یک سهامدار بخواهد از این اولویت استفاده کند و اوراق حق تقدم را به سهم عادی تبدیل نماید، باید به ازای هر سهم مبلغی که معمولاً برابر با هزار ریال (ارزش اسمی هر سهم) است را به حساب شرکت واریز کند.
سهامداران برای استفاده از حق تقدم، مهلت قانونی مشخصی (معمولاً ۶۰ روزه) دارند و در این بازه زمانی باید نسبت به پرداخت وجه و اعلام تصمیم خود اقدام کنند.
در صورتی که سهامدار تمایلی به استفاده از حق تقدم نداشته باشد، میتواند این اوراق را در بازار بورس به فروش برساند. همچنین اگر هیچ اقدامی انجام ندهد، پس از پایان مهلت قانونی، شرکت حق تقدمهای استفادهنشده را فروخته و وجه حاصل را (پس از کسر کارمزدها) به حساب سهامدار واریز خواهد کرد.
فرض کنید مطابق با قانون تجارت و مقررات بازار بورس، یک شرکت بورسی مجاز شده است تا به میزان ۵۰ درصد سرمایه خود را از محل آورده نقدی و مطالبات حالشده سهامداران افزایش دهد. در چنین شرایطی، شرکت اقدام به انتشار اوراق حق تقدم میکند.
اگر یک سرمایهگذار در این شرکت ۴ هزار سهم داشته باشد، به همان نسبت افزایش سرمایه، ۲ هزار واحد اوراق حق تقدم به او تعلق میگیرد. این سهامدار میتواند با پرداخت مبلغ اسمی هر سهم (معمولاً هزار ریال به ازای هر حق تقدم) این اوراق را به سهم عادی تبدیل کرده و در نهایت تعداد سهام خود را به ۶ هزار سهم افزایش دهد. با این کار، نسبت مالکیت او در شرکت حفظ میشود و دچار رقیقشدن سهم نخواهد شد.
در این مثال، اگر سرمایه شرکت پیش از افزایش سرمایه برابر با ۱۰۰ میلیون سهم بوده باشد، پس از افزایش سرمایه ۵۰ درصدی، تعداد کل سهام شرکت به ۱۵۰ میلیون سهم میرسد. سهامدار مذکور که پیش از افزایش سرمایه مالک ۴ هزار سهم بوده، همچنان همان نسبت مالکیت قبلی خود را حفظ میکند؛ زیرا به همان اندازه که سرمایه شرکت افزایش یافته، تعداد سهام او نیز افزایش پیدا کرده است.
در مقابل، اگر سهامدار تمایلی به استفاده از حق تقدم خود نداشته باشد، میتواند اوراق حق تقدم را در بازار بورس به فروش برساند و از این طریق، ارزش ریالی آن را دریافت کند. همچنین در صورت عدم اقدام، شرکت پس از پایان مهلت قانونی، حق تقدمهای استفادهنشده را به فروش رسانده و وجه آن را (پس از کسر کارمزدها) به حساب سهامدار واریز میکند.
البته دقت کنید که سهامدار با انجام فرآیند خرید اوراق حق تقدم، درصد سهامهایش افزایش پیدا نمیکند، بلکه این درصد صرفاً حفظ میشود و ثابت میماند.
افزایش واقعی درصد مالکیت تنها در صورتی رخ میدهد که سایر سهامداران از حق تقدم خود استفاده نکنند و این سهامدار اقدام به خرید حق تقدمهای عرضهشده در بازار کند.
در مجموع، این مثال نشان میدهد که حق تقدم ابزاری برای حفظ حقوق سهامداران فعلی است و به آنها کمک میکند تا در فرآیند افزایش سرمایه، کنترل و سهم خود از شرکت را از دست ندهند.
تعداد سهامهای هر سهامدار و میزان افزایش سرمایه شرکت، دو فاکتور اصلی هستند که در تعیین تعداد اوراق حق تقدم نقش دارند. به بیان ساده، هرچه میزان افزایش سرمایه بیشتر باشد و سهامدار تعداد سهام بیشتری در اختیار داشته باشد، تعداد حق تقدم تخصیصیافته به او نیز افزایش مییابد.
درصد افزایش سرمایه مهمترین عامل تعیینکننده تعداد حق تقدم است. این درصد مشخص میکند که سرمایه شرکت تا چه میزان افزایش خواهد یافت و به همان نسبت، اوراق حق تقدم میان سهامداران توزیع میشود. به عنوان مثال، اگر یک سهامدار در یک شرکت بورسی ۲۰۰ سهم داشته باشد، حالتهای زیر ممکن است رخ دهند:
اگر میزان افزایش سرمایه ۵۰ درصد باشد، سهامدار فوق ۱۰۰ عدد حق تقدم دریافت خواهد کرد.
اگر میزان افزایش سرمایه ۱۰۰ درصد باشد، سهامدار فوق ۲۰۰ عدد حق تقدم دریافت خواهد کرد.
اگر میزان افزایش سرمایه ۲۰۰ درصد باشد، سهامدار فوق ۴۰۰ عدد حق تقدم دریافت خواهد کرد.
این مثالها نشان میدهد که تعداد حق تقدم رابطهای مستقیم و خطی با درصد افزایش سرمایه دارد.
دومین عامل مهم، تعداد سهامی است که هر سهامدار پیش از افزایش سرمایه در اختیار دارد. حق تقدم دقیقاً به نسبت سهام فعلی توزیع میشود؛ به این معنا که هرچه تعداد سهام یک فرد بیشتر باشد، تعداد حق تقدم دریافتی او نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین هیچ تفاوتی میان سهامداران حقیقی و حقوقی از نظر فرمول تخصیص حق تقدم وجود ندارد و مبنا فقط تعداد سهام است.
نوع افزایش سرمایه نیز در تعیین تعداد و ماهیت حق تقدم مؤثر است. حق تقدم تنها در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حالشده سهامداران ایجاد میشود. در سایر روشها مانند افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا تجدید ارزیابی داراییها، اوراق حق تقدم منتشر نمیشود و سهامداران بدون پرداخت وجه نقد، سهام جایزه دریافت میکنند.
به همین دلیل، مشاهده حق تقدم در نماد معاملاتی شرکت نشاندهنده آن است که افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات در حال انجام است.
در مجموع میتوان گفت که تعداد حق تقدم دریافتی هر سهامدار حاصل ترکیب سه عامل اصلی است: درصد افزایش سرمایه شرکت، تعداد سهام تحت مالکیت سهامدار و نوع افزایش سرمایه. شناخت این فاکتورها به سهامداران کمک میکند تا پیش از تصمیمگیری، برآورد دقیقی از میزان تعهد مالی و فرصت سرمایهگذاری خود داشته باشند.
سهامداران میتوانند با خرید اوراق حق تقدم، درصد سهام خود از شرکت بورسی را حفظ کنند.
ارزش اسمی اوراق حق تقدم به مبلغی گفته میشود که سهامدار برای تبدیل هر واحد حق تقدم به یک سهم عادی باید به شرکت پرداخت کند. در اکثر شرکتهای بورسی ایران، ارزش اسمی هر حق تقدم برابر با هزار ریال تعیین شده است که این رقم بر اساس قانون تجارت ثابت میباشد.
به عنوان مثال، اگر یک شرکت به یکی از سهامداران خود ۱۰ هزار واحد اوراق حق تقدم اختصاص دهد، این سهامدار برای استفاده از حق تقدمها و تبدیل آنها به سهم عادی، باید مبلغی معادل ۱۰ میلیون ریال به حساب شرکت واریز کند. پس از پرداخت این مبلغ و طی شدن فرآیند ثبت افزایش سرمایه، این حق تقدمها به سهام عادی تبدیل شده و به پرتفوی سهامدار اضافه میشوند.
نکته مهم این است که ارزش اسمی حق تقدم ارتباطی با قیمت روز سهم در بازار ندارد و صرفاً مبلغی است که شرکت برای افزایش سرمایه از سهامداران دریافت میکند. این مبلغ برای تمامی سهامداران یکسان بوده و تفاوتی میان اشخاص حقیقی و حقوقی وجود ندارد.
ارزش بازار حق تقدم قیمتی است که این اوراق در بازار بورس و بر اساس عرضه و تقاضا معامله میشوند. این قیمت میتواند بیشتر یا کمتر از ارزش اسمی باشد و به عواملی مانند قیمت سهم اصلی، چشمانداز شرکت، مدت زمان باقیمانده تا پایان مهلت استفاده از حق تقدم و شرایط کلی بازار بستگی دارد.
به طور معمول، ارزش بازار حق تقدم از اختلاف قیمت سهم اصلی با ارزش اسمی (هزار ریال) به دست میآید. با این حال، نوسانات بازار و رفتار سرمایهگذاران میتواند باعث فاصله گرفتن قیمت حق تقدم از این مقدار تئوریک شود.
در نتیجه، سهامداران هنگام تصمیمگیری برای خرید، فروش یا تبدیل اوراق حق تقدم باید علاوه بر ارزش اسمی، به ارزش بازار آن نیز توجه داشته باشند. درک تفاوت میان این دو مفهوم نقش مهمی در مدیریت ریسک و استفاده بهینه از فرصتهای افزایش سرمایه دارد.
در بازار بورس، هر یک از شرکتهای بورسی دارای یک نماد معاملاتی مشخص هستند که سهام آن شرکت با همان نماد دادوستد میشود. به عنوان مثال، نماد معاملاتی بانک تجارت «وتجارت» است. حال اگر بانک تجارت اقدام به افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات کند و اوراق حق تقدم را در بازار بورس عرضه نماید، این اوراق با نمادی مرتبط با نماد اصلی شرکت نمایش داده میشوند.
به طور معمول، نماد حق تقدم با افزودن حرف «ح» به انتهای نماد اصلی سهم شناخته میشود. در این مثال، نماد حق تقدم بانک تجارت به صورت «وتجارتح» در سامانه معاملات قابل مشاهده خواهد بود. این نماد نشاندهنده اوراق حق تقدم قابل معامله مربوط به سهام اصلی شرکت است و بهصورت مستقل از سهم عادی معامله میشود. نماد حق تقدم شرکتها، بسته به پذیرش آنها در بورس یا فرابورس ، در تابلو معاملات مربوطه نمایش داده میشود.
برای شناسایی نماد حق تقدم در تابلو معاملات بورس، سهامداران میتوانند به سامانههای معاملاتی آنلاین یا سایت مدیریت فناوری بورس مراجعه کنند. نماد حق تقدم معمولاً دارای مشخصات زیر است:
وجود حرف «ح» در انتهای نماد اصلی شرکت
درج عبارت «حق تقدم» در توضیحات نماد
داشتن تاریخ انقضا و مهلت محدود برای معامله و استفاده
نوسانات قیمتی مستقل از سهم اصلی
نکته مهم این است که نماد حق تقدم فقط برای مدت مشخصی فعال است و پس از پایان مهلت قانونی استفاده یا معامله، از تابلو معاملات حذف میشود. بنابراین سهامداران باید در بازه زمانی تعیینشده نسبت به خرید، فروش یا تبدیل آن به سهم عادی تصمیمگیری کنند.
در مجموع، آشنایی با ساختار و نحوه شناسایی نماد حق تقدم در بازار بورس، به سهامداران کمک میکند تا در زمان افزایش سرمایه، فرصتهای معاملاتی را بهدرستی تشخیص داده و از حقوق خود بهطور کامل استفاده کنند.
شرکتهای بورسی به منظور افزایش سرمایه، اوراق حق تقدم را در اختیار سهامداران فعلی خود قرار میدهند. سهامداران پس از دریافت این اوراق، در بازه زمانی مشخصی امکان تصمیمگیری در خصوص نحوه استفاده از آنها را دارند. به طور کلی، دو راهکار اصلی پیش روی سهامداران قرار دارد که در ادامه به آنها پرداخته میشود. انتخاب بین تبدیل حق تقدم به سهم یا فروش آن، نیازمند بررسی ریسکهای سرمایهگذاری است. در این زمینه، آشنایی با ۵ راهکار برای کاهش ریسک سرمایهگذاری در بورس میتواند به تصمیمگیری بهتر سهامداران کمک کند.
در این حالت، سهامداران میتوانند با پرداخت مبلغ اسمی هر حق تقدم (که معمولاً برابر با هزار ریال است)، اوراق حق تقدم خود را به سهم عادی تبدیل کنند. با انجام این کار، درصد مالکیت سهامدار در شرکت حفظ میشود و از رقیق شدن سهم او جلوگیری به عمل میآید.
اوراق حق تقدم پس از پایان فرآیند افزایش سرمایه و ثبت آن نزد سازمان بورس، بهصورت خودکار به سهام عادی تبدیل شده و به پرتفوی سهامدار اضافه میشوند. مدت زمان تعیینشده برای استفاده از حق تقدم و پرداخت وجه آن معمولاً حدود ۶۰ روز است.
در صورتی که سهامدار تمایلی به مشارکت در طرح افزایش سرمایه نداشته باشد یا امکان تأمین وجه نقد را نداشته باشد، میتواند اوراق حق تقدم خود را در بازار بورس به فروش برساند. این اوراق در بازه زمانی مشخصی (معمولاً دو ماهه) در تابلو معاملات قابل خرید و فروش هستند و قیمت آنها بر اساس عرضه و تقاضای بازار تعیین میشود.
فروش حق تقدم این امکان را فراهم میکند که سهامدار بدون پرداخت وجه نقد، از ارزش مالی حق خود بهرهمند شود.
در صورتی که سهامدار در مهلت قانونی تعیینشده، نه اقدام به تبدیل حق تقدم به سهم عادی کند و نه آن را در بازار به فروش برساند، شرکت بورسی به صورت خودکار حق تقدمهای استفادهنشده را به عموم فعالان بازار بورس عرضه میکند. پس از انجام این فروش، مبلغ حاصل (پس از کسر کارمزدها و هزینههای قانونی) به حساب سهامدار واریز خواهد شد.
در مجموع، انتخاب میان تبدیل حق تقدم به سهم یا فروش آن، به شرایط مالی، استراتژی سرمایهگذاری و دیدگاه سهامدار نسبت به آینده شرکت بستگی دارد. تصمیمگیری آگاهانه در این مرحله میتواند نقش مهمی در مدیریت بازده و ریسک سرمایهگذاری داشته باشد.
اوراق حق تقدم به افرادی تعلق میگیرد که قبل از انتشار این اوراق نیز سهامدار بودهاند.
شرکتهای بورسی پس از تصویب طرح افزایش سرمایه در مجمع عمومی فوقالعاده و مطابق با قانون تجارت، اوراق حق تقدم را در اختیار سهامداران خود قرار میدهند. سهامداران برای استفاده از این حق، باید ابتدا فرم مربوط به استفاده از حق تقدم را تکمیل کرده و سپس مبلغ مورد نیاز برای خرید اوراق را به حساب اعلامشده توسط شرکت واریز نمایند.
در صورتی که یک سرمایهگذار بخشی از سود سهام (مطالبات) خود را از شرکت دریافت نکرده باشد، این مبلغ میتواند از مجموع هزینه خرید اوراق حق تقدم کسر شود و سهامدار تنها مابهالتفاوت را پرداخت خواهد کرد. این موضوع باعث کاهش نیاز به پرداخت نقدی و تسهیل مشارکت سهامداران در افزایش سرمایه میشود.
برای پرداخت مبلغ حق تقدم، مهلت قانونی مشخصی در نظر گرفته میشود که معمولاً حدود ۶۰ روز از تاریخ انتشار آگهی افزایش سرمایه است. سهامداران باید در این بازه زمانی نسبت به پرداخت وجه و اعلام تصمیم خود اقدام کنند. عدم پرداخت مبلغ در مهلت مقرر به منزله انصراف از استفاده از حق تقدم تلقی میشود و در این صورت، شرکت حق تقدمهای استفادهنشده را به فروش رسانده و وجه آن را پس از کسر هزینهها به سهامدار پرداخت خواهد کرد.
سهامداران میتوانند مبلغ حق تقدم را از روشهای مختلفی واریز کنند که بسته به زیرساختهای شرکت ممکن است متفاوت باشد. رایجترین روشها عبارتاند از:
واریز وجه از طریق شعب بانک و فیش بانکی
پرداخت از طریق درگاههای پرداخت اینترنتی اعلامشده توسط شرکت
استفاده از مطالبات و سود سهام پرداختنشده برای تسویه بخشی یا کل مبلغ
در این میان، پورتال سهامداران رایورز فرآیند پرداخت را سادهتر و سریعتر کرده است. این سامانه امکان دریافت برگههای حق تقدم بهصورت برخط و غیرحضوری را فراهم میکند و سهامداران میتوانند بدون مراجعه حضوری، پرداخت آنلاین خود را در همان پورتال انجام دهند.
با توجه به ارتباط لحظهای سیستم مدیریت امور سهامداران رایورز و پورتال سهامداران رایورز، اطلاعات پرداخت در همان لحظه در سیستم ثبت شده و فرم سهامدار بهصورت خودکار بهروزرسانی میشود. این یکپارچگی، علاوه بر صرفهجویی در زمان و هزینه، دقت و شفافیت فرآیند افزایش سرمایه را نیز افزایش میدهد.
در مجموع، آشنایی با مهلت قانونی و روشهای پرداخت مبلغ حق تقدم، نقش مهمی در استفاده صحیح از این حق و جلوگیری از تضییع منافع سهامداران دارد.
در این مقاله، فرآیند افزایش سرمایه شرکتهای بورسی از طریق انتشار اوراق حق تقدم را بهصورت جامع بررسی کردیم و به مفاهیم، مراحل و نکات مهم مرتبط با آن پرداختیم. همانطور که بیان شد، انتشار اوراق حق تقدم دارای فرآیندهای قانونی و اجرایی نسبتاً پیچیدهای است که رعایت دقیق آنها برای حفظ حقوق سهامداران، افزایش شفافیت و جلب اعتماد سرمایهگذاران اهمیت بالایی دارد.
از سوی دیگر، مدیریت صحیح افزایش سرمایه و رسیدگی به امور مربوط به حق تقدم، نیازمند زیرساختهای دقیق و منسجم است. استفاده از ابزارها و نرمافزارهای تخصصی میتواند نقش بسزایی در کاهش خطاهای انسانی، تسریع فرآیندها و افزایش رضایت سهامداران ایفا کند. یکی از بهترین راهکارها در این زمینه، بهرهگیری از نرمافزارهایی نظیر سیستم مدیریت امور سهامداران و پورتال سهامداران است.
این نرمافزارها توسط شرکت مهندسی نرمافزار رایورز طراحی، تولید و توسعه یافتهاند و امکان مدیریت هوشمند بسیاری از فرآیندهای مرتبط با افزایش سرمایه، توزیع و فروش اوراق حق تقدم، ثبت پرداختها و بهروزرسانی اطلاعات سهامداران را بهصورت کاملاً یکپارچه و خودکار فراهم میکنند. در نتیجه، هم شرکتها میتوانند با دقت و سرعت بیشتری امور خود را انجام دهند و هم سهامداران تجربهای سادهتر، شفافتر و مطمئنتر از مشارکت در افزایش سرمایه خواهند داشت.
در نهایت، آگاهی سهامداران از مفاهیم افزایش سرمایه و حق تقدم در کنار استفاده شرکتها از راهکارهای نرمافزاری مناسب، میتواند به بهبود کارایی بازار سرمایه و ایجاد اعتماد پایدار میان شرکتها و سرمایهگذاران منجر شود.
افزایش سرمایه از محل آورده نقدی به این معناست که شرکت برای تأمین منابع مالی جدید، سهام جدید منتشر میکند و سهامداران فعلی از طریق اوراق حق تقدم، در اولویت خرید این سهام قرار میگیرند.
در صورت عدم استفاده یا فروش حق تقدم در مهلت قانونی، شرکت حق تقدمهای استفادهنشده را به فروش میرساند و پس از کسر کارمزدها، مبلغ حاصل را به حساب سهامدار واریز میکند.
مهلت قانونی استفاده از اوراق حق تقدم معمولاً حدود ۶۰ روز است که در این بازه سهامدار باید نسبت به پرداخت مبلغ اسمی یا فروش حق تقدم اقدام کند.
حق تقدم اوراقی موقتی است که امکان خرید سهام جدید را با قیمت اسمی فراهم میکند، در حالی که سهم عادی مالکیت قطعی در شرکت را نشان میدهد و محدودیت زمانی ندارد.
خیر، خرید حق تقدم صرفاً باعث حفظ درصد مالکیت سهامدار در شرکت میشود و افزایش درصد مالکیت تنها در صورتی رخ میدهد که سایر سهامداران از حق تقدم خود استفاده نکنند.
آنچه در این مقاله میخوانید
سوالی دارید از ما بپرسید
تلفن: ۸۴۳۶۳۰۰۰-۰۲۱
خیابان خالد اسلامبولی (وزرا) خیابان هجدهم شماره ۳۰
خیابان ولیعصر نرسیده به توانیر خیابان لنکران شماره ۵
۰۲۱−۸۴۳۶۳۰۰۰
info[@]rayvarz.com
