چطور میتوان بدون به خطر انداختن دادههای مالی، نرم افزار حسابداری ابری را در سازمان پیادهسازی کرد؟ این سوالی است که بسیاری از مدیران ارشد، مدیران مالی و کارشناسان حسابداری به آن فکر کردهاند. در واقع گسترش استفاده از سرویسهای ابری در امور مختلف سازمانی، در مدیریت امور مالی و حسابداری هم قابل مشاهده است. با این وجود استقرار حسابداری ابری از آنجا که با اطلاعات حساستری روبهرو است؛ نیازمند دقت نظر و حل چالشهای بیشتری است. در صورت در نظر گرفتن این جزئیات، حسابداری ابری میتواند عاملی برای دستیابی به مزایایی مثل کاهش هزینههای زیرساخت، بهبود سرعت تصمیمگیری، گذارشدهی شفاف و افزایش امنیت دادهها باشد. در این مقاله درباره الزامات، مراحل و چالشهای استقرار حسابداری ابری صحبت میکنیم.
استفاده از حسابداری ابری در شرکت شما، تنها یک تغییر نرمافزار از آفلاین به آنلاین و بهطور کلی یک چالش فنی نیست. در عمل نیز استفاده از سرویسهای ابری، معمولا از نظر فنی با کمترین چالش روبهرو است. در مقابل موضوع اصلی تغییری است که ابری بودن حسابداری در سازمان ایجاد میکند. انتخابی که مسیر رشد، رقابتپذیری و حتی بقای کسبوکار شما را تحت تاثیر قرار میدهد. بر همین اساس میتوان گفت انتخاب و استقرار حسابداری ابری از جمله تصمیمات استراتژیک برای هر سازمانی است.
تصمیمی که میتواند در صورت اجرای صحیح، موجب دستاوردهای زیر شود:
در حال حاضر در سطح جهان اغلب شرکتهای بزرگ و بخش عمدهای از کسبوکارهای کوچک و متوسط، حداقل بخشی از بار کاری مدیریت مالی و حسابداری خود را روی دوش سرویسهای ابری گذاشتهاند. بنابراین میتوان گفت پذیرش حسابداری ابری در چند سال اخیر بهصورت چشمگیری افزایش یافته است.
از سویی در حال حاضر بسیاری از شرکتها، دستکم یکی از سرویسهای مالی یا حسابداریشان را بهصورت ابری اجرا میکنند. بنابراین آمارهای کلی پذیرش خدمات ابری را در سطحی نسبتا گسترده نشان میدهد. این نکته نشاندهنده یک گرایش قوی به سمت ابریسازی در سطح سازمانها است.
البته شرکتهای بزرگ، به دلیل پیچیدگیهای خاص خود، معمولا به سمت ترکیبی از راهحلهای ابری و سیستمی رفتهاند. در حالی که کسبوکارهای کوچک و متوسط، به دلیل جذابیتهایی مثل هزینه کمتر اولیه و نگهداری و دسترسی از راه دور، بهسرعت به حسابداری ابری مهاجرت کردهاند.
در ایران هم اگرچه پذیرش و استقرار حسابداری ابری هنوز در مراحل اولیه قرار دارد؛ اما شتاب رشد آن بهویژه در پنج سال اخیر قابلتوجه بوده است. عواملی مثل گسترش استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان، افزایش دسترسی به اینترنت پرسرعت و بهبود زیرساختهای فناوری و نیاز سازمانها به کاهش هزینههای نرمافزاری در شرایط اقتصادی پرنوسان، از جمله دلایل این رشد بوده است.
استقرار موفق حسابداری ابری پیش از هرچیز به آمادگی سازمان شما بستگی دارد. بنابراین فارغ از جنبههای فنی ماجرا، اگر بدون بررسی دقیق و برنامهریزی مناسب وارد این مسیر شوید؛ بهترین نرمافزارهای ابری هم نمیتوانند به حداکثر کارایی و بازدهی خود نزدیک شوند.

در مسیر آمادهسازی سازمانی، توجه به سه گام اساسی زیر بسیار مهم است:
اگرچه سازمانها شباهتهای زیادی با یکدیگر دارند؛ اما هر کسبوکاری ویژگیها و چالشهای اختصاصی خود را هم باید در نظر بگیرد. بنابراین پیش از انتخاب یک سرویس حسابداری ابری، بهتر است برای پرسشهای زیر پاسخ مناسبی داشته باشید:
بر اساس پاسخ به پرسشهای مطرح شده در بخش قبلی، میتوان اهداف استقرار حسابداری ابری را مشخص کرد. به عنوان مثال اهدافی مثل کاهش هزینهها، چابکی و سرعت عمل و شفافیت و انضباط مالی میتواند از جمله این اهداف باشد.
وجود اهداف شفاف و مشخص، معیارهایی برای سنجش موفقیت پروژه استقرار فراهم میکند؛ و مسیر تصمیمگیری را روشنتر میسازد.
پیشبرد پروژه استقرار توسط تیم مالی یا فناوری اطلاعات بهتنهایی، معمولا با چالشهای زیادی روبهرو است. از آنجا که این تغییر یک تغییر استراتژیک است؛ پشتیبانی و همراهی مدیران ارشد سازمانی از حیاتیترین عوامل موفقیت است.
مدیرعامل و مدیران ارشد باید حمایت آشکار خود را از پروژه نشان دهند، منابع مالی و انسانی لازم را تأمین کنند و در تصمیمات کلیدی مشارکت فعال داشته باشند.
حمایت مدیریت ارشد نهتنها روند استقرار را تسهیل میکند؛ بلکه به کارکنان نشان میدهد این تغییر، نه فقط یک انتخاب شخصی، بلکه بخشی از استراتژی سازمان است.
موفقیت در استقرار حسابداری ابری فراتر از خرید یک سرویس آنلاین، شامل مجموعهای از مراحل بههمپیوسته است.
در این بخش مهمترین گامها را برای اجرای یک استقرار استاندارد مرور میکنیم:
انتخاب سرویس مناسب معمولا سرنوشتسازترین مرحله این پروژه است. بنابراین در مورد آن با دقت کامل عمل کنید. فراموش نکنید که معمولا بهترین گزینه بهطور عام وجود ندارد. به عبارت دیگر بهترین گزینه برای هر کسبوکاری متناسب با نیاز آن تعریف میشود. بنابراین در اولین قدم باید بررسی کنید که کدام سرویس بهتر و دقیقتر نیازهای شما را برطرف میکند.
همچنین یکی از دغدغههای مهم در زمینه سرویسهای ابری پایداری آن در طولانیمدت است. در این زمینه توجه به سوابق، طول دوران فعالیت و اعتبار تولیدکننده و ارائهدهنده سرویس بسیار کمککننده است.
پس از این موارد، موضوعات دیگری مانند انطباق با قوانین و استانداردهای مالیاتی ایران، پشتیبانی محلی و خدمات پس از فروش، و قابلیت مقیاسپذیری برای رشد احتمالی سازمان در آینده نیز معیارهای خوبی برای انتخاب نهایی هستند.
انتقال دادهها از نرمافزار قبلی به سرویس ابری احتمالا پرچالشترین مرحله فنی در این مهاجرت باشد.
در این مسیر انجام موارد زیر بسیار مهم است:
بهصورت پیشفرض هیچیک از نرمافزارهای حسابداری ابری با نیازهای کسبوکار شما کاملا منطبق نیستند. بنابراین در این مرحله و با هدف ایجاد انطباق باید تنظیمات خاص خود را اعمال کنید.
در ادامه مهمترین موارد در این زمینه لیست شده است:
قبل از استقرار حسابداری ابری بهتر است یک دوره تست و اجرای آزمایشی داشته باشید.
در این مرحله موارد زیر انجام میشود:
حسابداری ابری زمانی میتواند تمام قابلیتهایش را نشان دهد که در مراحل استقرار آن دیدی استراتژیک وجود داشته باشد. در واقع حتی اگر بهترین سرویس انتخاب شود و مراحل استقرار بهدرستی طی گردد؛ باز هم بدون مدیریت درست تغییر و همراهی کارکنان، پروژه به حداکثر بازدهی نمیرسد.
در این بخش به بررسی مهمترین عوامل موفقیت برنامه استقرار حسابداری ابری در یک سازمان پرداختهایم:
استقرار حسابداری ابری یک تصمیم استراتژیک است. این تصمیم میتواند هزینهها را کاهش دهد؛ سرعت و دقت تصمیمگیری مالی را بالا ببرد؛ و شفافیت و امنیت دادهها را بهبود ببخشد. با این حال موفقیت پروژه تنها به انتخاب نرمافزار بستگی ندارد؛ بلکه نیازمند آمادهسازی سازمان، همکاری تیمها، آموزش کاربران و مدیریت تغییر است.
اگر در فکر مهاجرت به حسابداری ابری از طریق طی کردن مراحل استاندارد استقرار آن در سازمان خود هستید؛ ما در رایورز آماده ارائه مشاورههای لازم به شما هستیم.
با انتخاب سرویسدهنده معتبر دارای گواهینامههای امنیتی بینالمللی (مانند ISO 27001)، استفاده از رمزنگاری دادهها، احراز هویت چندمرحلهای و تهیه نسخههای پشتیبان منظم، میتوان امنیت اطلاعات مالی در محیط ابری را بهصورت قابل توجهی افزایش داد.
مدت زمان استقرار به اندازه سازمان، حجم دادهها و میزان سفارشیسازی بستگی دارد. برای شرکتهای کوچک، این فرآیند معمولاً بین ۲ تا ۴ هفته زمان میبرد؛ اما در سازمانهای بزرگ ممکن است تا چند ماه طول بکشد.
بله، بسیاری از سازمانها در دوره انتقال، بهصورت همزمان از هر دو سیستم استفاده میکنند تا دادهها بهصورت مرحلهای منتقل شده و خطاهای احتمالی شناسایی شوند. این روش ریسک از دست رفتن اطلاعات یا اختلال در عملیات مالی را کاهش میدهد.
آنچه در این مقاله میخوانید
سوالی دارید از ما بپرسید
تلفن: ۸۴۳۶۳۰۰۰-۰۲۱